menu_book

Alfabet i wymowa – Alphabet und Aussprache

Betont wird fast immer die vorletzte Silbe: Polska · Warszawa · dziękuję

1. Alphabet · 32 Buchstaben, fett = gibt es im Deutschen nicht

A Ą B C Ć D E Ę F G H I J K L Ł M N Ń O Ó P R S Ś T U W Y Z Ź Ż

q, v, x nur in Fremdwörtern · kein ä, ö, ü, ß · Man spricht fast alles, wie man es schreibt.

2. Vokale · klingen ungefähr wie …

Schrift Aussprache Beispiel
e immer offen wie in „Bett“ nie – nein, nicht
o immer offen wie in „Sonne“ dom – Haus
ó = u beide wie u in „gut“ góra – Berg · ulica – Straße
y dunkles i, ähnlich wie in „Mitte“ ryba – Fisch
ą o durch die Nase są – sie sind
ę e durch die Nase, am Ende meist e ręka – Hand · idę → „ide“

3. Mitlaute · anders als im Deutschen

ł wie englisch w in „water“ mały – klein
w wie deutsches w woda – Wasser
z weiches s wie in „Sonne“ zupa – Suppe
s scharfes s wie in „Wasser“ sok – Saft
c wie z in „Zeit“ noc – Nacht
ch = h beide wie ch in „Bach“ chleb – Brot · herbata – Tee
r mit der Zungenspitze gerollt rower – Fahrrad

4. Zischlaute · hart und weich

si, ci, zi, dzi, ni = ś, ć, ź, dź, ń · vor einem Vokal macht das i nur weich: siedem = „ś-edem“

s-Laute hartähnlich wie deutsches sch weichwie hart, aber weicher
s · sok sz wie sch · szkoła ś / si · środa, siedem
c · noc cz wie tsch · czas ć / ci · być, ciocia
z · zupa ż = rz wie j in „Journal“ · żona ź / zi · źle, zima
dz · dzwon dż wie in „Dschungel“ · dżem dź / dzi · dzień

Merke

ń und ni klingen wie gn in „Champagner“ · koń (Pferd), nie

Am Wortende wird hart: b → p, d → t, g → k, w → f, z → s, ż → sz · chleb → „chlep“ · Kraków → „Krakuf“

rz nach p, t, k, ch klingt wie sz · przepraszam → „pszepraszam“ · trzy → „tszy“

Alfabet i wymowa – Alphabet and Pronunciation

Stress is almost always on the second-last syllable: Polska · Warszawa · dziękuję

1. Alphabet · 32 letters, bold = not in English

A Ą B C Ć D E Ę F G H I J K L Ł M N Ń O Ó P R S Ś T U W Y Z Ź Ż

q, v, x only in foreign words · Almost everything is pronounced the way it is written.

2. Vowels · sound roughly like …

Letter Pronunciation Example
e always open, like e in “bed” nie – no, not
o always open, like o in “hot” dom – house
ó = u both like oo in “book” góra – mountain · ulica – street
y a dark i, a bit like i in “bit” ryba – fish
ą nasal o są – they are
ę nasal e; at the end mostly plain e ręka – hand · idę → “ide”

3. Consonants · different from English

ł like w in “water” mały – small
w like v in “very” woda – water
z like z in “zoo” zupa – soup
s always like s in “sun” sok – juice
c like ts in “cats” noc – night
ch = h both like ch in “loch” chleb – bread · herbata – tea
r rolled with the tongue tip rower – bicycle

4. Hissing sounds · hard and soft

si, ci, zi, dzi, ni = ś, ć, ź, dź, ń · before a vowel the i only makes it soft: siedem = “ś-edem”

s sounds hardsimilar to English sh softlike hard, but softer
s · sok sz like sh · szkoła ś / si · środa, siedem
c · noc cz like ch · czas ć / ci · być, ciocia
z · zupa ż = rz like s in “pleasure” · żona ź / zi · źle, zima
dz · dzwon dż like j in “jam” · dżem dź / dzi · dzień

Remember

ń and ni sound like ny in “canyon” · koń (horse), nie

Hard at the end of a word: b → p, d → t, g → k, w → f, z → s, ż → sz · chleb → “chlep” · Kraków → “Krakuf”

rz after p, t, k, ch sounds like sz · przepraszam → “pszepraszam” · trzy → “tszy”

Rzeczowniki – Nomen

Das Wortende zeigt fast immer das Geschlecht · Stamm + Endung

1. Geschlecht · on, ona, ono

Es gibt keine Artikel: dom = das Haus, ein Haus.

Geschlecht Ende Beispiele
männlich · on Mitlaut dom (Haus) · kot (Katze) · brat (Bruder)
weiblich · ona -a kawa (Kaffee) · mama · szkoła (Schule)
sächlich · ono -o · -e okno (Fenster) · morze (Meer) · auch -ę: imię (Vorname)

2. Ausnahmen · auswendig lernen

männlich auf -a mężczyzna (Mann) · kolega (Kollege) · tata (Papa)
weiblich auf Mitlaut noc (Nacht) · rzecz (Sache) · twarz (Gesicht)
-ość: fast alle weiblich miłość (Liebe) · wiadomość (Nachricht) · aber gość (Gast): m.
weich: -ń, -ć, -ś, -l … mit dem Wort lernen: dzień (Tag): m. · jesień (Herbst): w.

3. Mehrzahl · Sachen, Tiere und Frauen

Wortende Mehrzahl Beispiele
die meisten -y dom → domy · kot → koty · kawa → kawy
nach k, g -i ptak → ptaki (Vögel) · noga → nogi (Beine)
nach c, cz, sz, rz, ż, j, l und weichen Lauten -e klucz → klucze (Schlüssel) · ulica → ulice (Straßen)
sächlich -a okno → okna · morze → morza

4. Mehrzahl · Männer: oft ändert sich der letzte Mitlaut

student · turysta studenci · turyści (Studenten · Touristen)
Polak · Niemiec Polacy · Niemcy (Polen · Deutsche)
lekarz · nauczyciel lekarze · nauczyciele (Ärzte · Lehrer)
pan · syn panowie · synowie (Herren · Söhne)

Unregelmäßige Mehrzahl

człowiek → ludzie · dziecko → dzieci Mensch → Menschen · Kind → Kinder
brat → bracia · ręka → ręce Bruder → Brüder · Hand → Hände
rok → lata · oko → oczy Jahr → Jahre · Auge → Augen
dzień → dni · tydzień → tygodnie Tag → Tage · Woche → Wochen

Weibliche Wörter ohne -a haben eigene Formen: noc → noce · wiadomość → wiadomości

Rzeczowniki – Nouns

The end of a word almost always shows its gender · stem + ending

1. Gender · on, ona, ono

There are no articles: dom = the house, a house.

Gender Ending Examples
masculine · on consonant dom (house) · kot (cat) · brat (brother)
feminine · ona -a kawa (coffee) · mama · szkoła (school)
neuter · ono -o · -e okno (window) · morze (sea) · also -ę: imię (first name)

2. Exceptions · learn them by heart

masculine in -a mężczyzna (man) · kolega (friend) · tata (dad)
feminine in a consonant noc (night) · rzecz (thing) · twarz (face)
-ość: almost all feminine miłość (love) · wiadomość (message) · but gość (guest): m.
soft: -ń, -ć, -ś, -l … learn with the word: dzień (day): m. · jesień (autumn): f.

3. Plural · things, animals and women

Word ending Plural Examples
most words -y dom → domy · kot → koty · kawa → kawy
after k, g -i ptak → ptaki (birds) · noga → nogi (legs)
after c, cz, sz, rz, ż, j, l and soft sounds -e klucz → klucze (keys) · ulica → ulice (streets)
neuter -a okno → okna · morze → morza

4. Plural · men: the last consonant often changes

student · turysta studenci · turyści (students · tourists)
Polak · Niemiec Polacy · Niemcy (Poles · Germans)
lekarz · nauczyciel lekarze · nauczyciele (doctors · teachers)
pan · syn panowie · synowie (gentlemen · sons)

Irregular plurals

człowiek → ludzie · dziecko → dzieci person → people · child → children
brat → bracia · ręka → ręce brother → brothers · hand → hands
rok → lata · oko → oczy year → years · eye → eyes
dzień → dni · tydzień → tygodnie day → days · week → weeks

Feminine words without -a have their own forms: noc → noce · wiadomość → wiadomości

Czasowniki – Verben

Gegenwart und Vergangenheit · Stamm + Endung

1. Gegenwart · teraz

Die Grundform (die Form im Wörterbuch) endet auf -ć. Ihr Ende zeigt meist, welche Endungen an den Stamm kommen. Gruppen im selben Block haben dieselben Endungen.

Person Grundform endet auf
-aćczytać
lesen
-ećumieć
können
-owaćpracować
arbeiten
-nąćciągnąć
ziehen
-ąćzacząć *
anfangen
-ićrobić
machen
-yćtańczyć
tanzen
ja czytam umiem pracuję ciągnę zacznę robię tańczę
ty czytasz umiesz pracujesz ciągniesz zaczniesz robisz tańczysz
on · ona · ono czyta umie pracuje ciągnie zacznie robi tańczy
my czytamy umiemy pracujemy ciągniemy zaczniemy robimy tańczymy
wy czytacie umiecie pracujecie ciągniecie zaczniecie robicie tańczycie
oni · one czytają umieją pracują ciągną zaczną robią tańczą

Viele Verben auf -eć gehen wie -ić: myśleć (denken) → myślę, myślisz.

* Bei den meisten Verben auf -ąć bedeutet diese Form Zukunft: zacznę = ich werde anfangen.

2. Vergangenheit · przeszłość

Stamm = Grundform ohne -ć: być (sein) → by + Endung. Gilt für die meisten Verben.

Person Mannoder Gruppe mit Mann Frauoder Gruppe ohne Mann
ja byłem byłam
ty byłeś byłaś
on · ona · ono on był ona była · ono było
my byliśmy byłyśmy
wy byliście byłyście
oni · one oni byli one były

-eć: e wird a: umieć → umiałem, umiała. Nur bei einer Gruppe mit Mann bleibt e: umieli.

-ąć: ą nur bei einem Mann: zacząć → zacząłem, zaczął. Sonst ę: zaczęłam, zaczęli.

Beispiele

Robert czytał. Robert hat gelesen.
Kasia czytała. Kasia hat gelesen.
Robert i Kasia czytali. Robert und Kasia haben gelesen.
Kasia i Anna czytały. Kasia und Anna haben gelesen.

się bleibt immer gleich: nazywam się, nazywałam się

Czasowniki – Verbs

Present and past · stem + ending

1. Present · teraz

The basic form (the form in the dictionary) ends in -ć. Its end usually shows which endings go on the stem. Groups in the same block have the same endings.

Person Basic form ends in
-aćczytać
read
-ećumieć
can
-owaćpracować
work
-nąćciągnąć
pull
-ąćzacząć *
begin
-ićrobić
do
-yćtańczyć
dance
ja czytam umiem pracuję ciągnę zacznę robię tańczę
ty czytasz umiesz pracujesz ciągniesz zaczniesz robisz tańczysz
on · ona · ono czyta umie pracuje ciągnie zacznie robi tańczy
my czytamy umiemy pracujemy ciągniemy zaczniemy robimy tańczymy
wy czytacie umiecie pracujecie ciągniecie zaczniecie robicie tańczycie
oni · one czytają umieją pracują ciągną zaczną robią tańczą

Many verbs in -eć go like -ić: myśleć (think) → myślę, myślisz.

* With most verbs in -ąć this form means the future: zacznę = I will begin.

2. Past · przeszłość

Stem = basic form without -ć: być (be) → by + ending. True for most verbs.

Person manor group with a man womanor group without a man
ja byłem byłam
ty byłeś byłaś
on · ona · ono on był ona była · ono było
my byliśmy byłyśmy
wy byliście byłyście
oni · one oni byli one były

-eć: e becomes a: umieć → umiałem, umiała. e stays only for a group with a man: umieli.

-ąć: ą only for one man: zacząć → zacząłem, zaczął. Otherwise ę: zaczęłam, zaczęli.

Examples

Robert czytał. Robert was reading.
Kasia czytała. Kasia was reading.
Robert i Kasia czytali. Robert and Kasia were reading.
Kasia i Anna czytały. Kasia and Anna were reading.

się always stays the same: nazywam się, nazywałam się

Ważne czasowniki – Wichtige Verben

Diese Verben weichen von den Grundmustern ab – auswendig lernen.

1. Gegenwart · teraz

Grundform ja ty on · ona my wy oni · one
być · sein jestem jesteś jest jesteśmy jesteście są
mieć · haben mam masz ma mamy macie mają
chcieć · wollen chcę chcesz chce chcemy chcecie chcą
móc · können mogę możesz może możemy możecie mogą
musieć · müssen muszę musisz musi musimy musicie muszą
wiedzieć · wissen wiem wiesz wie wiemy wiecie wiedzą
rozumieć · verstehen rozumiem rozumiesz rozumie rozumiemy rozumiecie rozumieją
jeść · essen jem jesz je jemy jecie jedzą
pić · trinken piję pijesz pije pijemy pijecie piją
pisać · schreiben piszę piszesz pisze piszemy piszecie piszą
brać · nehmen biorę bierzesz bierze bierzemy bierzecie biorą
spać · schlafen śpię śpisz śpi śpimy śpicie śpią
dawać · geben daję dajesz daje dajemy dajecie dają
iść · gehen idę idziesz idzie idziemy idziecie idą
jechać · fahren jadę jedziesz jedzie jedziemy jedziecie jadą

2. Vergangenheit · Achtung bei diesen Formen

Grundform ja (Mann · Frau) on · ona oni · one
mieć miałem · miałam miał · miała mieli · miały
chcieć chciałem · chciałam chciał · chciała chcieli · chciały
móc mogłem · mogłam mógł · mogła mogli · mogły
jeść jadłem · jadłam jadł · jadła jedli · jadły

Bei den meisten Verben auf -eć wird a zu e, wenn Männer dabei sind: mieli, chcieli, musieli, rozumieli.

Mit Grundform: chcieć, móc, musieć, umieć, trzeba, można

Chcę spać. Ich will schlafen.
Muszę iść. Ich muss gehen.
Mogę zapłacić kartą? Kann ich mit Karte zahlen?
Umiem pływać. Ich kann schwimmen (habe es gelernt).
Dziś nie mogę pływać. Heute kann ich nicht schwimmen.
Trzeba czekać. Man muss warten.
Tu można parkować. Hier darf man parken.

Ważne czasowniki – Important Verbs

These verbs do not follow the basic patterns – learn them by heart.

1. Present · teraz

Infinitive ja ty on · ona my wy oni · one
być · be jestem jesteś jest jesteśmy jesteście są
mieć · have mam masz ma mamy macie mają
chcieć · want chcę chcesz chce chcemy chcecie chcą
móc · can mogę możesz może możemy możecie mogą
musieć · must muszę musisz musi musimy musicie muszą
wiedzieć · know wiem wiesz wie wiemy wiecie wiedzą
rozumieć · understand rozumiem rozumiesz rozumie rozumiemy rozumiecie rozumieją
jeść · eat jem jesz je jemy jecie jedzą
pić · drink piję pijesz pije pijemy pijecie piją
pisać · write piszę piszesz pisze piszemy piszecie piszą
brać · take biorę bierzesz bierze bierzemy bierzecie biorą
spać · sleep śpię śpisz śpi śpimy śpicie śpią
dawać · give daję dajesz daje dajemy dajecie dają
iść · go, walk idę idziesz idzie idziemy idziecie idą
jechać · go, drive jadę jedziesz jedzie jedziemy jedziecie jadą

2. Past · watch out for these forms

Infinitive ja (man · woman) on · ona oni · one
mieć miałem · miałam miał · miała mieli · miały
chcieć chciałem · chciałam chciał · chciała chcieli · chciały
móc mogłem · mogłam mógł · mogła mogli · mogły
jeść jadłem · jadłam jadł · jadła jedli · jadły

With most verbs in -eć, a becomes e for a group with a man: mieli, chcieli, musieli, rozumieli.

With infinitive: chcieć, móc, musieć, umieć, trzeba, można

Chcę spać. I want to sleep.
Muszę iść. I have to go.
Mogę zapłacić kartą? Can I pay by card?
Umiem pływać. I can swim (I have learnt it).
Dziś nie mogę pływać. I can't swim today.
Trzeba czekać. You have to wait.
Tu można parkować. You may park here.

Pytania i przeczenie – Fragen und Verneinung

Ja/Nein-Frage: Czy … ? · Verneinung: nie direkt vor das Verb

1. Fragewörter

kto? wer?

co? was?

gdzie? wo?

dokąd? wohin?

skąd? woher?

kiedy? wann?

o której? um wie viel Uhr?

jak? wie?

jaki? jaka? jakie? was für ein? wie?

który? która? które? welcher?

czyj? czyja? czyje? wessen?

ile? wie viel?

dlaczego? warum?

po co? wozu?

jak długo? wie lange?

od kiedy? seit wann?

2. Ja/Nein-Fragen · mit czy

Frage mit czy Czy masz czas? Hast du Zeit?
Antwort Tak, mam. · Nie, nie mam. Ja. · Nein.
gesprochen oft ohne czy Masz czas? nur die Stimme geht hoch

3. Verneinung · nie vor dem Verb

nie + Verb Nie rozumiem. Ich verstehe nicht.
nikt · niemand Nikt nie wie. Niemand weiß es.
nic · nichts Nic nie mam. Ich habe nichts.
nigdy · niemals Nigdy nie piję kawy. Ich trinke nie Kaffee.
nigdzie · nirgends Nigdzie nie idę. Ich gehe nirgendwohin.

Doppelte Verneinung ist Pflicht: Mit nikt, nic, nigdy, nigdzie steht vor dem Verb immer auch nie.

Nach nie: Genitiv statt Akkusativ

Mam samochód. → Nie mam samochodu. Ich habe kein Auto.
Lubię kawę. → Nie lubię kawy. Ich mag keinen Kaffee.
Jest mleko. → Nie ma mleka. Es gibt keine Milch.
Aber być bleibt: To nie jest problem. Das ist kein Problem.

Pytania i przeczenie – Questions and Negation

Yes/no question: Czy … ? · Negation: nie right before the verb

1. Question words

kto? who?

co? what?

gdzie? where?

dokąd? where to?

skąd? where from?

kiedy? when?

o której? at what time?

jak? how?

jaki? jaka? jakie? what kind of?

który? która? które? which?

czyj? czyja? czyje? whose?

ile? how much/many?

dlaczego? why?

po co? what for?

jak długo? how long?

od kiedy? since when?

2. Yes/no questions · with czy

with czy Czy masz czas? Are you free?
answer Tak, mam. · Nie, nie mam. Yes. · No.
spoken: often without czy Masz czas? only the voice goes up

3. Negation · nie before the verb

nie + verb Nie rozumiem. I don't understand.
nikt · nobody Nikt nie wie. Nobody knows.
nic · nothing Nic nie mam. I have nothing.
nigdy · never Nigdy nie piję kawy. I never drink coffee.
nigdzie · nowhere Nigdzie nie idę. I'm not going anywhere.

Double negation is a must: with nikt, nic, nigdy, nigdzie there is always also nie before the verb.

After nie: genitive, not accusative

Mam samochód. → Nie mam samochodu. I don't have a car.
Lubię kawę. → Nie lubię kawy. I don't like coffee.
Jest mleko. → Nie ma mleka. There is no milk.
But być stays: To nie jest problem. That's not a problem.

Liczebniki – Zahlen

Fast immer wechselt die Form bei 5: cztery tysiące → pięć tysięcy

1. Bis 19 · ab 11 → -naście

0 – 4 · 10 – 14

0 zero10 dziesięć

1 jeden11 jedenaście

2 dwa12 dwanaście

3 trzy13 trzynaście

4 cztery14 czternaście

5 – 9 · 15 – 19

5 pięć15 piętnaście

6 sześć16 szesnaście

7 siedem17 siedemnaście

8 osiem18 osiemnaście

9 dziewięć19 dziewiętnaście

2. Zehner · Wechsel bei 50

2 – 4 → -dzieści(a)

20 dwadzieścia

30 trzydzieści

40 czterdzieści

ab 5 → -dziesiąt

50 pięćdziesiąt

60 sześćdziesiąt

70 siedemdziesiąt

80 osiemdziesiąt

90 dziewięćdziesiąt

3. Hunderter · Wechsel bei 500

1 und 2 → eigene Form

100 sto

200 dwieście

3 – 4 → -sta

300 trzysta

400 czterysta

ab 5 → -set

500 pięćset

600 sześćset

700 siedemset

800 osiemset

900 dziewięćset

4. Tausender · Wechsel bei 5000

1 → tysiąc

1000 tysiąc

2 – 4 → tysiące

2000 dwa tysiące

3000 trzy tysiące

4000 cztery tysiące

ab 5 → tysięcy

5000 pięć tysięcy

6000 sześć tysięcy

10 000 dziesięć tysięcy

Merke: Die letzte Ziffer der Zahl vor tysiąc entscheidet

endet auf 2, 3, 4 tysiące 22 000 dwadzieścia dwa tysiące
alles andere tysięcy 21 000 dwadzieścia jeden tysięcy
Ausnahme: endet auf 12, 13, 14 tysięcy 12 000 dwanaście tysięcy

Millionen genauso: milion · dwa miliony · pięć milionów

Liczebniki – Numbers

The form almost always changes at 5: cztery tysiące → pięć tysięcy

1. Up to 19 · from 11 → -naście

0 – 4 · 10 – 14

0 zero10 dziesięć

1 jeden11 jedenaście

2 dwa12 dwanaście

3 trzy13 trzynaście

4 cztery14 czternaście

5 – 9 · 15 – 19

5 pięć15 piętnaście

6 sześć16 szesnaście

7 siedem17 siedemnaście

8 osiem18 osiemnaście

9 dziewięć19 dziewiętnaście

2. Tens · change at 50

2 – 4 → -dzieści(a)

20 dwadzieścia

30 trzydzieści

40 czterdzieści

from 5 → -dziesiąt

50 pięćdziesiąt

60 sześćdziesiąt

70 siedemdziesiąt

80 osiemdziesiąt

90 dziewięćdziesiąt

3. Hundreds · change at 500

1 and 2 → own form

100 sto

200 dwieście

3 – 4 → -sta

300 trzysta

400 czterysta

from 5 → -set

500 pięćset

600 sześćset

700 siedemset

800 osiemset

900 dziewięćset

4. Thousands · change at 5000

1 → tysiąc

1000 tysiąc

2 – 4 → tysiące

2000 dwa tysiące

3000 trzy tysiące

4000 cztery tysiące

from 5 → tysięcy

5000 pięć tysięcy

6000 sześć tysięcy

10 000 dziesięć tysięcy

Remember: the number's last digit before tysiąc decides

ends in 2, 3, 4 tysiące 22 000 dwadzieścia dwa tysiące
everything else tysięcy 21 000 dwadzieścia jeden tysięcy
exception: ends in 12, 13, 14 tysięcy 12 000 dwanaście tysięcy

Millions alike: milion · dwa miliony · pięć milionów

Przypadki – Fälle

Polnisch hat sieben Fälle: Das Nomen ändert seine Endung je nach Rolle im Satz.

1. Überblick · Frage, Gebrauch, Beispiel

Fall Frage Wann? Beispiel
Mianownik kto? co? Nominativ: Subjekt, nach „to jest“ To jest Kasia.
Dopełniacz kogo? czego? Genitiv: „kein“, Menge, Besitz Nie mam kawy.
Celownik komu? czemu? Dativ: wem? geben, helfen Pomagam bratu.
Biernik kogo? co? Akkusativ: wen? was? Lubię kawę.
Narzędnik kim? czym? Instrumental: mit, Beruf Jestem lekarzem.
Miejscownik o kim? o czym? Lokativ: nur nach Präpositionen Jestem w domu.
Wołacz – Vokativ: Anrede Cześć, Kasiu! · Mamo!

2. Präpositionen · jede verlangt einen bestimmten Fall

Fall Präpositionen
+ Genitiv do zu, nach · z aus, von · od von, seit · bez ohne · dla für · u bei
+ Akkusativ na wohin? · przez durch · za für (dziękuję za …)
+ Instrumental z mit · wo?: przed vor · za hinter · nad über · pod unter · między zwischen
+ Lokativ w in · na auf, an · o über (sprechen über) · przy bei, an · po nach (zeitlich)

Merke: Gleiche Präposition, anderer Fall

z + Genitiv = aus · z + Instrumental = mit Jestem z Polski. · Idę z Kasią.
na + Lokativ = wo? · na + Akkusativ = wohin? Jestem na poczcie. · Idę na pocztę.
w + Lokativ = wo? · wohin? meist do + Genitiv Jestem w domu. · Idę do domu.

Przypadki – Cases

Polish has seven cases: a noun changes its ending for its role in the sentence.

1. Overview · question, use, example

Case Question When? Example
Mianownik kto? co? nominative: subject, after “to jest” To jest Kasia.
Dopełniacz kogo? czego? genitive: “no”, amounts, “of” Nie mam kawy.
Celownik komu? czemu? dative: to whom? give, help Pomagam bratu.
Biernik kogo? co? accusative: object Lubię kawę.
Narzędnik kim? czym? instrumental: with, job Jestem lekarzem.
Miejscownik o kim? o czym? locative: only after prepositions Jestem w domu.
Wołacz – vocative: addressing Cześć, Kasiu! · Mamo!

2. Prepositions · each takes a fixed case

Case Prepositions
+ genitive do to · z from · od from, since · bez without · dla for · u at sb's
+ accusative na where to? · przez through · za for (dziękuję za …)
+ instrumental z with · where?: przed in front of · za behind · nad above · pod under · między between
+ locative w in · na on, at · o about · przy by, next to · po after (time)

Remember: same preposition, different case

z + genitive = from · z + instrumental = with Jestem z Polski. · Idę z Kasią.
na + locative = where? · na + accusative = where to? Jestem na poczcie. · Idę na pocztę.
w + locative = where? · where to? mostly do + genitive Jestem w domu. · Idę do domu.

Biernik – Akkusativ

Frage: kogo? co? – wen? was? · Stamm + Endung

1. Wann? · direktes Objekt

Nach den meisten Verben: mam (ich habe), lubię (ich mag), kocham (ich liebe), widzę (ich sehe), kupuję (ich kaufe), jem (ich esse), piję (ich trinke) · nach na (wohin?), przez, za (für)

2. Nomen · Einzahl

Nomen NominativTo jest … AkkusativMam …
weiblich auf -a kawa · Kasia kawę · Kasię
weiblich auf Mitlaut noc noc (bleibt)
männlich: Sache dom · samochód dom · samochód (bleibt)
männlich: Person, Tier brat · kot · pies brata · kota · psa
männlich auf -a kolega · tata kolegę · tatę
sächlich okno · piwo okno · piwo (bleibt)

3. Adjektive und Pronomen · passen sich an

weiblich dobra · moja · ta dobrą · moją · tę kawę
männlich: Sache nowy · mój · ten nowy · mój · ten dom (bleibt)
männlich: Person, Tier dobry · mój · ten dobrego · mojego · tego brata
sächlich zimne · moje · to zimne · moje · to piwo (bleibt)

4. Mehrzahl

Männer (Personen) wie Genitiv: Znam tych studentów. – Ich kenne diese Studenten.
alles andere wie Nominativ: Mam dwa koty. · Lubię kwiaty.

Beispiele

Piję kawę. Ich trinke Kaffee.
Mam brata i siostrę. Ich habe einen Bruder und eine Schwester.
Kupuję nowy samochód. Ich kaufe ein neues Auto.
Idę na pocztę. Ich gehe zur Post.

Bei Verneinung steht Genitiv statt Akkusativ: Mam samochód. → Nie mam samochodu. · Ausnahme: pani → panią

Biernik – Accusative

Question: kogo? co? – whom? what? · stem + ending

1. When? · direct object

After most verbs: mam (I have), lubię (I like), kocham (I love), widzę (I see), kupuję (I buy), jem (I eat), piję (I drink) · after na (where to?), przez, za (for)

2. Nouns · singular

Noun NominativeTo jest … AccusativeMam …
feminine in -a kawa · Kasia kawę · Kasię
feminine in a consonant noc noc (same)
masculine: thing dom · samochód dom · samochód (same)
masculine: person, animal brat · kot · pies brata · kota · psa
masculine in -a kolega · tata kolegę · tatę
neuter okno · piwo okno · piwo (same)

3. Adjectives and pronouns · they match

feminine dobra · moja · ta dobrą · moją · tę kawę
masculine: thing nowy · mój · ten nowy · mój · ten dom (same)
masculine: person, animal dobry · mój · ten dobrego · mojego · tego brata
neuter zimne · moje · to zimne · moje · to piwo (same)

4. Plural

men (people) like genitive: Znam tych studentów. – I know these students.
everything else like nominative: Mam dwa koty. · Lubię kwiaty.

Examples

Piję kawę. I drink coffee.
Mam brata i siostrę. I have a brother and a sister.
Kupuję nowy samochód. I'm buying a new car.
Idę na pocztę. I'm going to the post office.

With negation, genitive instead of accusative: Mam samochód. → Nie mam samochodu. · Exception: pani → panią

Narzędnik – Instrumental

Frage: kim? czym? – mit wem? womit? · Stamm + Endung

1. Wann?

z = mit kawa z mlekiem Kaffee mit Milch
być + Beruf, Herkunft Jestem studentem. Ich bin Student.
Verkehrsmittel Jadę autobusem. Ich fahre mit dem Bus.
interesować się Interesuję się muzyką. Ich interessiere mich für Musik.
wo? przed, za, nad, pod, między pod stołem unter dem Tisch

Aber: To jest + Nominativ · To jest Robert. – Robert jest lekarzem.

2. Endungen · Einzahl

Nomen Endung Beispiele
männlich -em brat → bratem · samochód → samochodem · nauczyciel → nauczycielem
… nach k, g -iem Marek → Markiem · pociąg → pociągiem (Zug)
sächlich -em okno → oknem · morze → morzem · mleko → mlekiem
weiblich -ą kawa → kawą · Kasia → Kasią · noc → nocą
männlich auf -a -ą kolega → kolegą · tata → tatą
Mehrzahl -ami dom → domami · kawa → kawami · okno → oknami
Mehrzahl: Ausnahmen -mi ludźmi (Menschen) · dziećmi (Kinder) · przyjaciółmi (Freunde)

3. Adjektive und Pronomen

männlich · sächlich -ym / -im: dobrym · polskim · moim · tym
weiblich -ą: dobrą · polską · moją · tą
Mehrzahl -ymi / -imi: dobrymi · polskimi · moimi · tymi

Beispiele

Kasia jest dobrą lekarką. Kasia ist eine gute Ärztin.
Jestem Niemcem. · Jestem Niemką. Ich bin Deutscher. · Ich bin Deutsche.
Piję herbatę z cytryną. Ich trinke Tee mit Zitrone.
Rozmawiam z moimi przyjaciółmi. Ich spreche mit meinen Freunden.

Narzędnik – Instrumental

Question: kim? czym? – with whom? with what? · stem + ending

1. When?

z = with kawa z mlekiem coffee with milk
być + job, nationality Jestem studentem. I'm a student.
transport Jadę autobusem. I'm going by bus.
interesować się Interesuję się muzyką. I'm interested in music.
where? przed, za, nad, pod, między pod stołem under the table

But: To jest + nominative · To jest Robert. – Robert jest lekarzem.

2. Endings · singular

Noun Ending Examples
masculine -em brat → bratem · samochód → samochodem · nauczyciel → nauczycielem
… after k, g -iem Marek → Markiem · pociąg → pociągiem (train)
neuter -em okno → oknem · morze → morzem · mleko → mlekiem
feminine -ą kawa → kawą · Kasia → Kasią · noc → nocą
masculine in -a -ą kolega → kolegą · tata → tatą
plural -ami dom → domami · kawa → kawami · okno → oknami
plural: exceptions -mi ludźmi (people) · dziećmi (children) · przyjaciółmi (friends)

3. Adjectives and pronouns

masculine · neuter -ym / -im: dobrym · polskim · moim · tym
feminine -ą: dobrą · polską · moją · tą
plural -ymi / -imi: dobrymi · polskimi · moimi · tymi

Examples

Kasia jest dobrą lekarką. Kasia is a good doctor.
Jestem Niemcem. · Jestem Niemką. I'm German (man · woman).
Piję herbatę z cytryną. I drink tea with lemon.
Rozmawiam z moimi przyjaciółmi. I'm talking to my friends.

Miejscownik – Lokativ

Frage: o kim? o czym? · steht nur nach w, na, o, przy, po · Stamm + Endung

1. Wann?

w = in w Polsce in Polen
na = auf, an na stole · na poczcie auf dem Tisch · auf der Post
o = über Mówimy o filmie. Wir sprechen über den Film.
przy = an, bei przy oknie am Fenster
po = nach (zeitlich) po lekcji nach dem Unterricht

2. Endung -e · der letzte Mitlaut wird weich

Wortende wird zu Beispiele
-n, -m, -p, -b, -w, -s -ie kino → w kinie · sklep → w sklepie · mama → o mamie
-t -cie koncert → na koncercie · poczta → na poczcie
-d -dzie ogród → w ogrodzie · woda → w wodzie
-r -rze teatr → w teatrze · siostra → o siostrze
-ł -le stół → na stole · szkoła → w szkole
-st -ście most → na moście (Brücke) · miasto → w mieście
weiblich -ka, -ga -ce, -dze Polska → w Polsce · Praga → w Pradze

Manchmal ändert sich auch der Vokal: stół → stole · miasto → mieście · obiad → po obiedzie

3. Endung -u, -i, -y · ohne Änderung

männlich, sächlich nach k, g, ch -u park → w parku · łóżko → w łóżku (Bett)
männlich, sächlich nach c, cz, sz, rz, ż, j, l und weich -u hotel → w hotelu · pokój → w pokoju (Zimmer)
weiblich auf ia, ja · ca -i · -y kuchnia → w kuchni · praca → w pracy (Arbeit)
Ausnahmen -u dom → w domu · syn → o synu · pan → o panu

Mehrzahl und Adjektive

Mehrzahl -ach: w sklepach in den Geschäften
männlich, sächlich -ym / -im: w dużym domu im großen Haus
weiblich -ej: w małej kuchni in der kleinen Küche

Miejscownik – Locative

Question: o kim? o czym? · only after w, na, o, przy, po · stem + ending

1. When?

w = in w Polsce in Poland
na = on, at na stole · na poczcie on the table · at the post office
o = about Mówimy o filmie. We're talking about the film.
przy = by, at przy oknie by the window
po = after (time) po lekcji after the lesson

2. Ending -e · the last consonant becomes soft

Word ending becomes Examples
-n, -m, -p, -b, -w, -s -ie kino → w kinie · sklep → w sklepie · mama → o mamie
-t -cie koncert → na koncercie · poczta → na poczcie
-d -dzie ogród → w ogrodzie · woda → w wodzie
-r -rze teatr → w teatrze · siostra → o siostrze
-ł -le stół → na stole · szkoła → w szkole
-st -ście most → na moście (bridge) · miasto → w mieście
feminine -ka, -ga -ce, -dze Polska → w Polsce · Praga → w Pradze

Sometimes the vowel changes too: stół → stole · miasto → mieście · obiad → po obiedzie

3. Ending -u, -i, -y · no change

masculine, neuter after k, g, ch -u park → w parku · łóżko → w łóżku (bed)
masculine, neuter after c, cz, sz, rz, ż, j, l and soft -u hotel → w hotelu · pokój → w pokoju (room)
feminine in ia, ja · ca -i · -y kuchnia → w kuchni · praca → w pracy (work)
exceptions -u dom → w domu · syn → o synu · pan → o panu

Plural and adjectives

plural -ach: w sklepach in the shops
masculine, neuter -ym / -im: w dużym domu in the big house
feminine -ej: w małej kuchni in the small kitchen

Dopełniacz – Genitiv

Frage: kogo? czego? · für „kein“, Mengen, Besitz und nach vielen Präpositionen · Stamm + Endung

1. Wann?

Verneinung Nie mam czasu. Ich habe keine Zeit.
nie ma = es gibt kein Nie ma mleka. Es gibt keine Milch.
Menge szklanka wody ein Glas Wasser
Besitz dom Anny Annas Haus
do, z, od, bez, dla, u kawa bez cukru Kaffee ohne Zucker
szukać, słuchać, uczyć się Słucham muzyki. Ich höre Musik.
Zahlen ab 5 pięć minut fünf Minuten

2. Endungen · Einzahl

Nomen Endung Beispiele
weiblich auf -a -y kawa → kawy · woda → wody · ulica → ulicy
… nach k, g und auf -ia, -ja -i matka → matki · Polska → Polski · babcia → babci · lekcja → lekcji
männlich: Person, Tier -a brat → brata · kot → kota · pies → psa (fast immer -a)
männlich: Sache -a / -u mit dem Wort lernen: chleb → chleba · klucz → klucza · dom → domu · czas → czasu
männlich auf -a -y / -i tata → taty · kolega → kolegi
sächlich -a okno → okna · mleko → mleka · mieszkanie → mieszkania

3. Adjektive und Pronomen

männlich · sächlich -ego: dobrego · mojego · tego · Nie mam dobrego samochodu.
weiblich -ej: dobrej · mojej · tej · Szukam mojej siostry.
Mehrzahl -ych / -ich: dobrych · moich · tych

Mehrzahl der Nomen · eine Auswahl, mit dem Wort lernen

männlich meist -ów: domów · kotów · studentów Häuser · Katzen · Studenten
weiblich, sächlich oft ohne Endung: książek · okien Bücher · Fenster
unregelmäßig: ludzi · dzieci Menschen · Kinder

dużo studentów – viele Studenten · pięć książek – fünf Bücher

Dopełniacz – Genitive

Question: kogo? czego? · for “no”, amounts, “of” and after many prepositions · stem + ending

1. When?

negation Nie mam czasu. I have no time.
nie ma = there is no Nie ma mleka. There is no milk.
amount szklanka wody a glass of water
owner dom Anny Anna's house
do, z, od, bez, dla, u kawa bez cukru coffee without sugar
szukać, słuchać, uczyć się Słucham muzyki. I listen to music.
numbers from 5 pięć minut five minutes

2. Endings · singular

Noun Ending Examples
feminine in -a -y kawa → kawy · woda → wody · ulica → ulicy
… after k, g and in -ia, -ja -i matka → matki · Polska → Polski · babcia → babci · lekcja → lekcji
masculine: person, animal -a brat → brata · kot → kota · pies → psa (almost always -a)
masculine: thing -a / -u learn with the word: chleb → chleba · klucz → klucza · dom → domu · czas → czasu
masculine in -a -y / -i tata → taty · kolega → kolegi
neuter -a okno → okna · mleko → mleka · mieszkanie → mieszkania

3. Adjectives and pronouns

masculine · neuter -ego: dobrego · mojego · tego · Nie mam dobrego samochodu.
feminine -ej: dobrej · mojej · tej · Szukam mojej siostry.
plural -ych / -ich: dobrych · moich · tych

Plural of nouns · a selection, learn with the word

masculine mostly -ów: domów · kotów · studentów houses · cats · students
feminine, neuter often no ending: książek · okien books · windows
irregular: ludzi · dzieci people · children

dużo studentów – many students · pięć książek – five books

Przymiotniki – Adjektive

Das Adjektiv passt sich dem Nomen an: Geschlecht, Zahl und Fall · Stamm + Endung

1. Grundform · Nominativ

Nach k und g steht -i statt -y: polski, drogi (teuer), wysoki (hoch).

Deutsch männlichdom weiblichkawa sächlichokno MehrzahlMänner Mehrzahlalle anderen
neu nowy nowa nowe nowi nowe
polnisch polski polska polskie polscy polskie
gut dobry dobra dobre dobrzy dobre

2. Mehrzahl Männer · der letzte Mitlaut ändert sich oft

-y → -i nowy → nowi · mały → mali · miły → mili (nett)
-ry → -rzy dobry → dobrzy · stary → starzy
-dy · -ży młody → młodzi (jung) · duży → duzi
-ki → -cy polski → polscy · wysoki → wysocy

3. Alle Fälle · Beispiel nowy

Fall männlich weiblich sächlich MehrzahlMänner Mehrzahlalle anderen
Nominativ nowy nowa nowe nowi nowe
Genitiv nowego nowej nowego nowych nowych
Dativ nowemu nowej nowemu nowym nowym
Akkusativ nowy / nowego* nową nowe nowych nowe
Instrumental nowym nową nowym nowymi nowymi
Lokativ nowym nowej nowym nowych nowych

* Sache: nowy dom · Person, Tier: nowego kota · nach k, g mit i: polskiego, polskim

4. Familiennamen · auf -ski, -cki wie Adjektive

Kowalski pan Kowalski · pani Kowalska · państwo Kowalscy
Fälle Znam pana Kowalskiego. · Rozmawiam z panią Kowalską.
Nowak Mann wie ein Nomen: z panem Nowakiem · Frau bleibt: z panią Nowak · państwo Nowakowie

Adverbien · wie? – Adjektiv mit -o oder -e

szybki → szybko · drogi → drogo schnell · teuer
ładny → ładnie · dobry → dobrze · zły → źle schön · gut · schlecht

Przymiotniki – Adjectives

The adjective matches the noun: gender, number and case · stem + ending

1. Basic form · nominative

After k, g: -i, not -y: polski, drogi (expensive), wysoki (tall).

English masculinedom femininekawa neuterokno pluralmen pluralall others
new nowy nowa nowe nowi nowe
Polish polski polska polskie polscy polskie
good dobry dobra dobre dobrzy dobre

2. Plural for men · the last consonant often changes

-y → -i nowy → nowi · mały → mali · miły → mili (nice)
-ry → -rzy dobry → dobrzy · stary → starzy
-dy · -ży młody → młodzi (young) · duży → duzi
-ki → -cy polski → polscy · wysoki → wysocy

3. All cases · example nowy

Case masculine feminine neuter pluralmen pluralall others
nominative nowy nowa nowe nowi nowe
genitive nowego nowej nowego nowych nowych
dative nowemu nowej nowemu nowym nowym
accusative nowy / nowego* nową nowe nowych nowe
instrumental nowym nową nowym nowymi nowymi
locative nowym nowej nowym nowych nowych

* thing: nowy dom · person, animal: nowego kota · after k, g: i: polskiego, polskim

4. Surnames · in -ski, -cki like adjectives

Kowalski pan Kowalski · pani Kowalska · państwo Kowalscy
cases Znam pana Kowalskiego. · Rozmawiam z panią Kowalską.
Nowak man like a noun: z panem Nowakiem · woman stays: z panią Nowak · państwo Nowakowie

Adverbs · how? – adjective with -o or -e

szybki → szybko · drogi → drogo fast · expensive
ładny → ładnie · dobry → dobrze · zły → źle nicely · well · badly

Zaimki osobowe – Personalpronomen

ich, mich, mir … · bei zwei Formen: kurz / lang

1. Alle Fälle

Nominativ Genitivnie ma … Dativdaj … Akkusativwidzę … Instrumentalz … Lokativo …
ja mnie mi / mnie mnie mną mnie
ty cię / ciebie ci / tobie cię / ciebie tobą tobie
on go / jego mu / jemu go / jego nim nim
ona jej jej ją nią niej
ono go / jego mu / jemu je nim nim
my nas nam nas nami nas
wy was wam was wami was
oni ich im ich nimi nich
one ich im je nimi nich

2. Kurz oder lang? · und n- nach Präpositionen

kurz normal, unbetont: Kocham cię. · Daj mi to. · Znam go.
lang betont, am Satzanfang, nach Präpositionen: Ciebie kocham. · To dla ciebie.
n- on, ona, ono, oni, one nach Präpositionen: do niego · dla niej · u nich · na nią

3. Höflich · Sie

pan · pani Mann · Frau, mit dem Verb in der 3. Person: Czy pani ma czas? – Haben Sie Zeit?
państwo Gruppe, Verb in der 3. Person Mehrzahl: Czy państwo mają czas?

Wichtige Sätze

Jak ci na imię? Wie heißt du?
Podoba mi się. Es gefällt mir.
Zimno mi. Mir ist kalt.
Idę z tobą. Ich gehe mit dir.
Myję się. · Myjesz się. Ich wasche mich. · Du wäschst dich. (się für alle Personen)

Zaimki osobowe – Personal Pronouns

I, me, to me … · two forms: short / long

1. All cases

Nominative Genitivenie ma … Dativedaj … Accusativewidzę … Instrumentalz … Locativeo …
ja mnie mi / mnie mnie mną mnie
ty cię / ciebie ci / tobie cię / ciebie tobą tobie
on go / jego mu / jemu go / jego nim nim
ona jej jej ją nią niej
ono go / jego mu / jemu je nim nim
my nas nam nas nami nas
wy was wam was wami was
oni ich im ich nimi nich
one ich im je nimi nich

2. Short or long? · and n- after prepositions

short normal, unstressed: Kocham cię. · Daj mi to. · Znam go.
long stressed, at the start, after prepositions: Ciebie kocham. · To dla ciebie.
n- on, ona, ono, oni, one after prepositions: do niego · dla niej · u nich · na nią

3. Polite · formal you

pan · pani man · woman, with the verb in the 3rd person: Czy pani ma czas? – Are you free?
państwo group, verb in the 3rd person plural: Czy państwo mają czas?

Useful sentences

Jak ci na imię? What's your name?
Podoba mi się. I like it.
Zimno mi. I'm cold.
Idę z tobą. I'm going with you.
Myję się. · Myjesz się. I wash (myself). · You wash (yourself). (się for every person)

Mój, twój, ten – mein, dein, dieser

Sie passen sich dem Nomen an, wie Adjektive · Stamm + Endung

1. Wem gehört es? · Nominativ

Besitzer männlichdom weiblichkawa sächlichokno MehrzahlMänner Mehrzahlalle anderen
ja · mein mój moja moje moi moje
ty · dein twój twoja twoje twoi twoje
my · unser nasz nasza nasze nasi nasze
wy · euer wasz wasza wasze wasi wasze
on · sein jego – bleibt immer gleich
ona · ihr jej – bleibt immer gleich
oni, one · ihr ich – bleibt immer gleich

2. swój · gehört dem Subjekt des Satzes

swój Robert lubi swój samochód. Robert mag sein (eigenes) Auto.
jego Robert lubi jego samochód. Robert mag das Auto eines anderen Mannes.

swój: swój, swoja, swoje, swoi, swoje · steht nie beim Subjekt selbst: Mój brat … (nicht swój)

3. ten, ta, to · dieser, diese, dieses

Fall männlich · sächlich weiblich Mehrzahl
Nominativ ten · to ta ci (Männer) · te
Genitiv tego tej tych
Dativ temu tej tym
Akkusativ ten / tego* · to tę tych (Männer) · te
Instrumental tym tą tymi
Lokativ tym tej tych

* tego bei Personen und Tieren · mój, twój, nasz, wasz, swój haben dieselben Endungen: mojego, mojej, moim …

Beispiele

Czyj to jest samochód? – Mój. Wessen Auto ist das? – Meins.
To jest moja siostra i jej mąż. Das ist meine Schwester und ihr Mann.
Lubię tę piosenkę. Ich mag dieses Lied.
Mieszkam z moimi przyjaciółmi. Ich wohne mit meinen Freunden.

Mój, twój, ten – my, your, this

They match the noun, like adjectives · stem + ending

1. Whose is it? · nominative

Owner masculinedom femininekawa neuterokno pluralmen pluralall others
ja · my mój moja moje moi moje
ty · your twój twoja twoje twoi twoje
my · our nasz nasza nasze nasi nasze
wy · your (pl.) wasz wasza wasze wasi wasze
on · his jego – never changes
ona · her jej – never changes
oni, one · their ich – never changes

2. swój · belongs to the subject

swój Robert lubi swój samochód. Robert likes his (own) car.
jego Robert lubi jego samochód. Robert likes another man's car.

swój: swój, swoja, swoje, swoi, swoje · never in the subject itself: Mój brat … (not swój)

3. ten, ta, to · this

Case masculine · neuter feminine plural
nominative ten · to ta ci (men) · te
genitive tego tej tych
dative temu tej tym
accusative ten / tego* · to tę tych (men) · te
instrumental tym tą tymi
locative tym tej tych

* tego for people and animals · mój, twój, nasz, wasz, swój have the same endings: mojego, mojej, moim …

Examples

Czyj to jest samochód? – Mój. Whose car is this? – Mine.
To jest moja siostra i jej mąż. This is my sister and her husband.
Lubię tę piosenkę. I like this song.
Mieszkam z moimi przyjaciółmi. I live with my friends.

Iść i jechać – gehen und fahren

Zu Fuß: iść / chodzić · mit einem Fahrzeug: jechać / jeździć

1. Gegenwart · jetzt oder regelmäßig?

Person iśćjetzt, zu Fuß chodzićoft, zu Fuß jechaćjetzt, mit Fahrzeug jeździćoft, mit Fahrzeug
ja idę chodzę jadę jeżdżę
ty idziesz chodzisz jedziesz jeździsz
on · ona idzie chodzi jedzie jeździ
my idziemy chodzimy jedziemy jeździmy
wy idziecie chodzicie jedziecie jeździcie
oni · one idą chodzą jadą jeżdżą

Vergangenheit: iść → szedł, szła, szli · die anderen regelmäßig: chodził, jechał, jeździł

Idę do pracy. – Ich gehe (gerade) zur Arbeit. · Codziennie jeżdżę do pracy autobusem. – Ich fahre jeden Tag mit dem Bus zur Arbeit.

2. Wo? Wohin? Woher? · gdzie? dokąd? skąd?

Wort gdzie? wo? dokąd? wohin? skąd? woher?
dom · Haus w domu do domu z domu
szkoła · Schule w szkole do szkoły ze szkoły
Polska · Polen w Polsce do Polski z Polski
poczta · Post na poczcie na pocztę z poczty
koncert na koncercie na koncert z koncertu
lekarz · Arzt u lekarza do lekarza od lekarza

Ort oder Gebäude: w → do → z · Ereignis, Platz, Post: na → na → z · Person: u → do → od

3. Himmelsrichtungen · immer mit na

północ · Norden na północy na północ z północy
południe · Süden na południu na południe z południa
wschód · Osten na wschodzie na wschód ze wschodu
zachód · Westen na zachodzie na zachód z zachodu

Gdańsk leży na północy Polski. – Danzig liegt im Norden Polens.

Beispiele

Idę do sklepu. Ich gehe in den Laden.
Jadę do Krakowa pociągiem. Ich fahre mit dem Zug nach Krakau.
Wracam z pracy. Ich komme von der Arbeit zurück.
Jestem u mamy. Ich bin bei Mama.
Chodzę na basen w środy. Ich gehe mittwochs ins Schwimmbad.

Iść i jechać – On Foot or by Vehicle

On foot: iść / chodzić · by vehicle: jechać / jeździć

1. Present · now or regularly?

Person iśćnow, on foot chodzićoften, on foot jechaćnow, by vehicle jeździćoften, by vehicle
ja idę chodzę jadę jeżdżę
ty idziesz chodzisz jedziesz jeździsz
on · ona idzie chodzi jedzie jeździ
my idziemy chodzimy jedziemy jeździmy
wy idziecie chodzicie jedziecie jeździcie
oni · one idą chodzą jadą jeżdżą

Past: iść → szedł, szła, szli · the others are regular: chodził, jechał, jeździł

Idę do pracy. – I'm going to work (now). · Codziennie jeżdżę do pracy autobusem. – I go to work by bus every day.

2. Where? Where to? Where from? · gdzie? dokąd? skąd?

Word gdzie? where? dokąd? where to? skąd? where from?
dom · house w domu do domu z domu
szkoła · school w szkole do szkoły ze szkoły
Polska · Poland w Polsce do Polski z Polski
poczta · post office na poczcie na pocztę z poczty
koncert na koncercie na koncert z koncertu
lekarz · doctor u lekarza do lekarza od lekarza

place or building: w → do → z · event, square, post: na → na → z · person: u → do → od

3. Compass points · always with na

północ · north na północy na północ z północy
południe · south na południu na południe z południa
wschód · east na wschodzie na wschód ze wschodu
zachód · west na zachodzie na zachód z zachodu

Gdańsk leży na północy Polski. – Gdańsk is in the north of Poland.

Examples

Idę do sklepu. I'm going to the shop.
Jadę do Krakowa pociągiem. I'm going to Kraków by train.
Wracam z pracy. I'm coming back from work.
Jestem u mamy. I'm at Mum's.
Chodzę na basen w środy. I go to the pool on Wednesdays.

Czas – Uhrzeit, Tage, Monate

Die Uhrzeit sagt man mit der weiblichen Ordnungszahl: pierwsza (godzina).

1. Uhrzeit · Która (jest) godzina? – O której?

Wie spät? · Um …

1 pierwsza o pierwszej

2 druga o drugiej

3 trzecia o trzeciej

4 czwarta o czwartej

5 piąta o piątej

6 szósta o szóstej

Wie spät? · Um …

7 siódma o siódmej

8 ósma o ósmej

9 dziewiąta o dziewiątej

10 dziesiąta o dziesiątej

11 jedenasta o jedenastej

12 dwunasta o dwunastej

Ab 13 Uhr: trzynasta, czternasta … dwudziesta, dwudziesta pierwsza · o dwudziestej pierwszej

2. Minuten

8:10 dziesięć po ósmej zehn nach acht
8:15 kwadrans po ósmej Viertel nach acht
8:30 wpół do dziewiątej halb neun – wie im Deutschen
8:45 za kwadrans dziewiąta Viertel vor neun
offiziell ósma trzydzieści · dwudziesta piętnaście 8:30 · 20:15

3. Wochentage · am …: w + Akkusativ

poniedziałek w poniedziałek

wtorek we wtorek

środa w środę

czwartek w czwartek

piątek w piątek

sobota w sobotę

niedziela w niedzielę

weekend w weekend

4. Monate · im …: w + Lokativ · Datum: Genitiv

Monat · im … · am 1. …

styczeń w styczniu stycznia

luty w lutym lutego

marzec w marcu marca

kwiecień w kwietniu kwietnia

maj w maju maja

czerwiec w czerwcu czerwca

Monat · im … · am 1. …

lipiec w lipcu lipca

sierpień w sierpniu sierpnia

wrzesień we wrześniu września

październik w październiku października

listopad w listopadzie listopada

grudzień w grudniu grudnia

Datum · Tag als männliche Ordnungszahl, Monat im Genitiv

Dziś jest dwudziesty pierwszy października. Heute ist der 21. Oktober.
Urodziłam się trzeciego maja. Ich bin am 3. Mai geboren.

Czas – Time, Days, Months

The time is said with the feminine ordinal number: pierwsza (godzina).

1. Clock time · Która (jest) godzina? – O której?

What time? · At …

1 pierwsza o pierwszej

2 druga o drugiej

3 trzecia o trzeciej

4 czwarta o czwartej

5 piąta o piątej

6 szósta o szóstej

What time? · At …

7 siódma o siódmej

8 ósma o ósmej

9 dziewiąta o dziewiątej

10 dziesiąta o dziesiątej

11 jedenasta o jedenastej

12 dwunasta o dwunastej

From 1 pm: trzynasta, czternasta … dwudziesta, dwudziesta pierwsza · o dwudziestej pierwszej

2. Minutes

8:10 dziesięć po ósmej ten past eight
8:15 kwadrans po ósmej quarter past eight
8:30 wpół do dziewiątej half past eight (lit. “half to nine”)
8:45 za kwadrans dziewiąta quarter to nine
official ósma trzydzieści · dwudziesta piętnaście 8:30 · 20:15

3. Days · on …: w + accusative

poniedziałek w poniedziałek

wtorek we wtorek

środa w środę

czwartek w czwartek

piątek w piątek

sobota w sobotę

niedziela w niedzielę

weekend w weekend

4. Months · in …: w + locative · date: genitive

Month · in … · on the 1st …

styczeń w styczniu stycznia

luty w lutym lutego

marzec w marcu marca

kwiecień w kwietniu kwietnia

maj w maju maja

czerwiec w czerwcu czerwca

Month · in … · on the 1st …

lipiec w lipcu lipca

sierpień w sierpniu sierpnia

wrzesień we wrześniu września

październik w październiku października

listopad w listopadzie listopada

grudzień w grudniu grudnia

Date · day as masculine ordinal, month in genitive

Dziś jest dwudziesty pierwszy października. Today is 21 October.
Urodziłam się trzeciego maja. I was born on 3 May.

Aspekt i przyszłość – Aspekt und Zukunft

Fast jedes Verb gibt es doppelt: unvollendet (Vorgang) und vollendet (Ergebnis).

1. Wann welches?

unvollendetniedokonany vollendetdokonany
Bedeutung Vorgang, Dauer, Gewohnheit Ergebnis, einmal, fertig
früher Wczoraj czytałem książkę.
Gestern las ich ein Buch (nicht unbedingt fertig).
Przeczytałem książkę.
Ich habe das Buch zu Ende gelesen.
jetzt Codziennie piję kawę.
Ich trinke jeden Tag Kaffee.
– keine Gegenwart

2. Wichtige Paare · unvollendet → vollendet

mit Vorsilbe

robić zrobić machen

pisać napisać schreiben

czytać przeczytać lesen

jeść zjeść essen

pić wypić trinken

płacić zapłacić zahlen

dzwonić zadzwonić anrufen

andere Form

kupować kupić kaufen

dawać dać geben

wracać wrócić zurückkommen

zamykać zamknąć schließen

brać wziąć nehmen

mówić powiedzieć sagen

oglądać obejrzeć ansehen

3. Zukunft · zwei Wege

Person unvollendetbędę + Grundform vollendetGegenwartsform = Zukunft
ja będę czytać przeczytam
ty będziesz czytać przeczytasz
on · ona będzie czytać przeczyta
my będziemy czytać przeczytamy
wy będziecie czytać przeczytacie
oni · one będą czytać przeczytają

Statt der Grundform geht auch die Vergangenheitsform: będę czytał / czytała.

Beispiele

Jutro będę pracować. Morgen werde ich arbeiten.
Jutro zrobię zakupy. Morgen mache ich die Einkäufe (erledigt).
Zadzwonię do ciebie. Ich rufe dich an.
Co będziesz robić w weekend? Was machst du am Wochenende?

Aspekt i przyszłość – Aspect and Future

Almost every verb comes in a pair: imperfective (process) and perfective (result).

1. Which one when?

imperfectiveniedokonany perfectivedokonany
meaning process, duration, habit result, once, finished
past Wczoraj czytałem książkę.
Yesterday I was reading a book (maybe not finished).
Przeczytałem książkę.
I finished reading the book.
present Codziennie piję kawę.
I drink coffee every day.
– no present

2. Important pairs · imperfective → perfective

with a prefix

robić zrobić do, make

pisać napisać write

czytać przeczytać read

jeść zjeść eat

pić wypić drink

płacić zapłacić pay

dzwonić zadzwonić call

different form

kupować kupić buy

dawać dać give

wracać wrócić come back

zamykać zamknąć close

brać wziąć take

mówić powiedzieć say

oglądać obejrzeć watch

3. Future · two ways

Person imperfectivebędę + infinitive perfectivepresent form = future
ja będę czytać przeczytam
ty będziesz czytać przeczytasz
on · ona będzie czytać przeczyta
my będziemy czytać przeczytamy
wy będziecie czytać przeczytacie
oni · one będą czytać przeczytają

Instead of the infinitive, the past form also works: będę czytał / czytała.

Examples

Jutro będę pracować. Tomorrow I'll be working.
Jutro zrobię zakupy. Tomorrow I'll get the shopping done.
Zadzwonię do ciebie. I'll call you.
Co będziesz robić w weekend? What will you do at the weekend?

Tryb rozkazujący – Imperativ

Die ty-Form ist die Basis: ihr → + -cie, wir → + -my · Stamm + Endung

1. Formen · die ty-Form auswendig lernen

Grundform tydu wyihr mywir, lass uns
czytać · lesen czytaj czytajcie czytajmy
pracować · arbeiten pracuj pracujcie pracujmy
pisać · schreiben pisz piszcie piszmy
robić · machen rób róbcie róbmy
mówić · sprechen mów mówcie mówmy
pić · trinken pij pijcie pijmy
jeść · essen jedz jedzcie jedzmy
iść · gehen idź idźcie idźmy
chodzić · gehen chodź chodźcie chodźmy
być · sein bądź bądźcie bądźmy
mieć · haben miej miejcie miejmy
dać · geben daj dajcie dajmy
wziąć · nehmen weź weźcie weźmy
spać · schlafen śpij śpijcie śpijmy
pomóc · helfen pomóż pomóżcie pomóżmy

Die ty-Form ist oft die oni-Form ohne -ą: czytają → czytaj · piszą → pisz

2. Höflich · zu pan, pani, państwo

Proszę + Grundform Proszę usiąść. Bitte setzen Sie sich.
Niech + 3. Person Niech pan wejdzie. Kommen Sie herein.

Verneinung · nie + meist unvollendetes Verb

Zrób to! → Nie rób tego! Mach das! → Mach das nicht!
Zamknij okno! → Nie zamykaj okna! Schließ das Fenster! → Nicht schließen!
Nie martw się! Mach dir keine Sorgen!
Chodźmy do kina! Lass uns ins Kino gehen!

Tryb rozkazujący – Imperative

The ty form is the base: you (pl.) → + -cie, we → + -my · stem + ending

1. Forms · learn the ty form by heart

Infinitive tyyou wyyou (pl.) mylet's
czytać · read czytaj czytajcie czytajmy
pracować · work pracuj pracujcie pracujmy
pisać · write pisz piszcie piszmy
robić · do, make rób róbcie róbmy
mówić · speak mów mówcie mówmy
pić · drink pij pijcie pijmy
jeść · eat jedz jedzcie jedzmy
iść · go idź idźcie idźmy
chodzić · go, walk chodź chodźcie chodźmy
być · be bądź bądźcie bądźmy
mieć · have miej miejcie miejmy
dać · give daj dajcie dajmy
wziąć · take weź weźcie weźmy
spać · sleep śpij śpijcie śpijmy
pomóc · help pomóż pomóżcie pomóżmy

The ty form is often the oni form without -ą: czytają → czytaj · piszą → pisz

2. Polite · to pan, pani, państwo

Proszę + infinitive Proszę usiąść. Please sit down.
Niech + 3rd person Niech pan wejdzie. Please come in.

Negation · nie + mostly an imperfective verb

Zrób to! → Nie rób tego! Do it! → Don't do it!
Zamknij okno! → Nie zamykaj okna! Close the window! → Don't close it!
Nie martw się! Don't worry!
Chodźmy do kina! Let's go to the cinema!

Stopniowanie – Steigerung

gut → besser → am besten · Stamm + Endung

1. Die Regel · -szy / -ejszy, dann naj-

Faustregel: Vor dem -y/-i steht ein Mitlaut → -szy (młody). Zwei Mitlaute → -ejszy (ważny).

Deutsch Grundformjung + -szy / -ejszyjünger naj- davoram jüngsten
jung młody młodszy najmłodszy
alt stary starszy najstarszy
billig tani tańszy najtańszy
wichtig ważny ważniejszy najważniejszy
leicht łatwy łatwiejszy najłatwiejszy

2. Ausnahmen · auswendig lernen

gut dobry lepszy najlepszy
schlecht zły gorszy najgorszy
groß duży większy największy
klein mały mniejszy najmniejszy
hoch wysoki wyższy najwyższy
teuer drogi droższy najdroższy

3. Mit Hilfswort · bei langen Wörtern und für „weniger“

bardziej = mehr · najbardziej = am meisten · mniej = weniger · najmniej = am wenigsten

müde zmęczony bardziej zmęczony najbardziej zmęczony
(un)wichtig ważny mniej ważny najmniej ważny

4. Adverbien · wie? – Er läuft schnell.

schnell szybko szybciej najszybciej
gut dobrze lepiej najlepiej
schlecht źle gorzej najgorzej
viel dużo więcej najwięcej

So sagt man es

Anna jest starsza niż Kasia. Anna ist älter als Kasia.
Najważniejsza jest rodzina. Am wichtigsten ist die Familie.
Jest coraz lepiej. Es wird immer besser.
Przyjdź jak najszybciej. Komm so schnell wie möglich.

Die Endung passt sich dem Nomen an: najlepszy dom (Haus) · najlepsza kawa (Kaffee) · najlepsze piwo (Bier) · Männer im Plural: najlepsi przyjaciele (Freunde)

Stopniowanie – Comparison

good → better → best · stem + ending

1. The rule · -szy / -ejszy, dann naj-

Rule of thumb: one consonant before -y/-i → -szy (młody). Two consonants → -ejszy (ważny).

English Base formyoung + -szy / -ejszyyounger naj- in frontyoungest
young młody młodszy najmłodszy
old stary starszy najstarszy
cheap tani tańszy najtańszy
important ważny ważniejszy najważniejszy
easy łatwy łatwiejszy najłatwiejszy

2. Exceptions · learn them by heart

good dobry lepszy najlepszy
bad zły gorszy najgorszy
big duży większy największy
small mały mniejszy najmniejszy
tall, high wysoki wyższy najwyższy
expensive drogi droższy najdroższy

3. With a helper word · for long words and for “less”

bardziej = more · najbardziej = most · mniej = less · najmniej = least

tired zmęczony bardziej zmęczony najbardziej zmęczony
(un)important ważny mniej ważny najmniej ważny

4. Adverbs · how? – He runs fast.

fast szybko szybciej najszybciej
good dobrze lepiej najlepiej
bad źle gorzej najgorzej
much, a lot dużo więcej najwięcej

How to say it

Anna jest starsza niż Kasia. Anna is older than Kasia.
Najważniejsza jest rodzina. Family is the most important thing.
Jest coraz lepiej. It's getting better and better.
Przyjdź jak najszybciej. Come as fast as possible.

The ending matches the noun: najlepszy dom (house) · najlepsza kawa (coffee) · najlepsze piwo (beer) · men in the plural: najlepsi przyjaciele (friends)

Tryb przypuszczający – Konditional

würde, hätte, könnte · Vergangenheitsform + by + Endung · Stamm + Endung

1. Bildung · chcieć – wollen → ich möchte

Nimm die Vergangenheitsform der 3. Person (chciał, chciała, chcieli, chciały) und häng by + Endung an.

Person Mannoder Gruppe mit Mann Frauoder Gruppe ohne Mann
ja chciałbym chciałabym
ty chciałbyś chciałabyś
on · ona · ono on chciałby ona chciałaby · ono chciałoby
my chcielibyśmy chciałybyśmy
wy chcielibyście chciałybyście
oni · one oni chcieliby one chciałyby

2. Wichtige Formen · höflich bitten

chciałbym · chciałabym ich möchte, ich hätte gern
mógłbyś · mogłabyś könntest du
mógłby pan · mogłaby pani könnten Sie
wolałbym · wolałabym ich würde lieber
byłoby es wäre

3. Wenn … · gdyby + Vergangenheitsform

gdyby bekommt die Endung: gdybym, gdybyś, gdyby, gdybyśmy, gdybyście, gdyby

Mann Gdybym miał czas, poszedłbym do kina.
Frau Gdybym miała czas, poszłabym do kina.
Deutsch Wenn ich Zeit hätte, würde ich ins Kino gehen.

Beispiele

Chciałbym kawę. Ich hätte gern einen Kaffee.
Chciałabym zapłacić. Ich möchte bezahlen.
Mógłbyś mi pomóc? Könntest du mir helfen?
Byłoby miło. Das wäre schön.

Tryb przypuszczający – Conditional

would, could · past form + by + ending · stem + ending

1. Form · chcieć – want → I would like

Take the past form of the 3rd person (chciał, chciała, chcieli, chciały) and add by + ending.

Person manor group with a man womanor group without a man
ja chciałbym chciałabym
ty chciałbyś chciałabyś
on · ona · ono on chciałby ona chciałaby · ono chciałoby
my chcielibyśmy chciałybyśmy
wy chcielibyście chciałybyście
oni · one oni chcieliby one chciałyby

2. Important forms · asking politely

chciałbym · chciałabym I would like
mógłbyś · mogłabyś could you
mógłby pan · mogłaby pani could you (formal)
wolałbym · wolałabym I would rather
byłoby it would be

3. If … · gdyby + past form

gdyby takes the ending: gdybym, gdybyś, gdyby, gdybyśmy, gdybyście, gdyby

man Gdybym miał czas, poszedłbym do kina.
woman Gdybym miała czas, poszłabym do kina.
English If I had time, I would go to the cinema.

Examples

Chciałbym kawę. I'd like a coffee.
Chciałabym zapłacić. I'd like to pay.
Mógłbyś mi pomóc? Could you help me?
Byłoby miło. That would be nice.